Klauzula informacyjna

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd Publikator Sp. z o.o.

4Building: Smog w Polsce. Kluczowy problem XXI wieku!

Autor: Ewa Kozioł
18 lis 2019 14:33

Smog to poważny problem, którego nie da się rozwiązać szybko. Ale trzeba z nim walczyć, ale walczyć systemowo. Zgodnie podkreślili uczestnicy sesji „Stop smog. Antysmogowe rozwiązania do budynków i mieszkań”, która odbyła się podczas tegorocznej edycji 4Buildings.

Wstęp do ciekawej rozmowy ekspertów stanowiła prezentacja Kamili Knap współzałożycielki i project managera Smogathonu – organizacji nonprofit wspomagającej walkę z zanieczyszczeniem powietrza, która mówiła o bardzo poważnych zagrożeniach, związanych ze smogiem w Polsce. Smog to ogromny problem dla całej populacji Polski i niestety nie ma, gdzie przed nim uciec. Obecnie w naszym kraju około 43 tysiące zgonów rocznie bezpośrednio powiązanych jest z oddziaływaniem na zdrowie zanieczyszczonego powietrza. Dla porównania: w wypadkach samochodowych przedwcześnie życie traci niewiele ponad trzy tysiące osób. Skala problemu jest więc bardzo poważna – mówiła Kamila Knap.

Prezentacja pokazała także, jak wiele nieprawdziwych informacji związanych z zanieczyszczeniem powietrzem, dociera do polskiego społeczeństwa. Jednym z takich mitów są rośliny antysmogowe NASA. Kamila Knap wyjaśniła, że NASA wcale nie szukało najbardziej optymalnych pod względem oczyszczania powietrza roślin, sprawdziło jedynie jak z zanieczyszczeniem powietrza radzi sobie kilkanaście gatunków powszechnie dostępnych w sklepach. Następnie uporządkowała je dokładnie w tej kolejności. Osławiony skrzydłokwiat nie jest rośliną, która wykazuje najlepsze właściwości antysmogowe. Większość roślin kompletnie nie rodzi sobie z zanieczyszczeniem pyłami, czyli PM10, PM2,5, które są dla nas największym zagrożeniem. Odpowiedzią na zagrożenie związane z zanieczyszczeniem powietrza w pomieszczeniach nie są rośliny wielkolistne, ale mikoralgi lub inne mikro roślinki, produkujące znacznie więcej tlenu – wyjaśniła Kamila Knap.

Kolejny powszechni mit, o którym mogliśmy usłyszeć to stwierdzenie, że powietrze w środku pomieszczeń ma lepszą jakość niż to, które mamy na zewnątrz. Ekspertka mówiła, że tą nieprawdziwą, powtarzaną dość często informację, potwierdziło wiele niezależnych badań. Kamila Knap opowiadała także o różnych, dostępnych rozwiązaniach technologicznych, które pomagają walczyć z syndromem niezdrowych budynków. Wymieniła chociażby panele produkujące tlen w pomieszczeniach czy proste, niskokosztowye czujniki zanieczyszczenia.

Po skończonej prezentacji rozpoczęła się bardzo ciekawa, merytoryczna rozmowa. Eksperci biorący udział w dyskusji zgodnie przyznali, że problem smogu w Polsce jest. I że skala tego problemu jest ogromna. Dlatego tak ważna staje się rozmowa, dyskusja i wspólne szukanie najlepszych rozwiązań, a następnie wdrażanie ich w życie. 

Problem smogu dotyczy głównie budynków jednorodzinnych. Są oczywiście także inne źródła, ale 40% emisji pyłów zawieszonych pochodzi z naszych domów, w przypadku benzopirenu liczba ta wzrasta nawet 80%. Jest to, więc bardzo silnie zdefiniowana grupa docelowa – mówił Jacek Siwiński prezes firmy Velux Polska. Problem smogu dotyczy głównie domów jednorodzinnych, ponieważ wciąż większość z nich ogrzewana jest kotłami na paliwo stałe. Niezwykle istotne staje się więc uświadamianie ludzi i zwrócenie ich wagi na to czym palą w swoich piecach, a tym samym jakie niesie to ze sobą konsekwencje. Musimy docierać do jak największej liczny osób, aby podnieść ich świadomość. Musimy rozmawiać, bo nic nie zastąpi bezpośredniego kontakt z ludźmi – podkreślił Jacek Siwiński. Dodał, że problem ogrzewania paliwami stałymi nie dotyczy tylko najuboższych. Wiele osób nawet jeśli ich na to stać i tak ogrzewanie się śmieciami.

Do kwestii świadomości Polaków odniósł się Ludomir Duda z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który podkreślił, że to jakim paliwem ogrzewają swoje domy Polacy, mają wpływ także czynniki czysto ekonomiczne. Brak świadomości i zła wola to jedno. Drugie to czynnik ekonomiczny. Zrobiłem dokładne obliczenia dla typowego domku 120 m2 z użytkowym poddaszem i policzyłem jakie jest jego zapotrzebowanie na energię w standardzie, w jakim budowało się do połowy lat 80-tych. Wnioski są proste. Tych starych domów nie da się ogrzać przy pomocy niedrogich, najtańszych paliw. W związku z tym palenie węglem staje się przymusem ekonomicznym. Nawet wtedy jednak domy te nigdy nie są ogrzewane zgodnie z jakimikolwiek normami – zaznaczył Ludomir Duda.

To jest bardzo poważny problem, którego nie da się rozwiązań szybko i zdaniem Ludomira Dudy, problem, którego nie da się rozwiązań nawet mając do dyspozycji gigantyczne pieniądze. Moje doświadczenia pokazują, że za każdym razem kiedy państwo zaczyna przyznawać dotacje to rzeczywiście coś się zmienia, ale niewiele. Bo ceny produktów rosną dokładnie o taką kwotę, jaką dało państwo. Jak zostały przyznane środki na kolektory słoneczne to ich cena wzrosła prawie dwukrotnie. Musimy więc zastymulować podaż. Bez impulsu po stronie podażowej nic się nie da zrobić.

Sprawę smogu szybko i skutecznie rozwiązał Londyn, o czym mówili uczestnicy debaty. W stolicy Wielkiej Brytanii zabroniono ogrzewania budynków paliwami stałymi w jakiejkolwiek postaci. Dzięki takim działaniom w ciągu trzech w Londynie uporano się ze smogiem. Kamila Knap podkreśliła, że dobrych przykładów wcale nie musimy szukać aż tak daleko. Od 1 września w Krakowie obowiązuje ustawa antysmogowa i już teraz „gołym okiem” widać zmiany w jakości powietrza. Wejście w życie tej ustawy poprzedziła jednak kilkuletnia kampania władz miasta, aby brutalnie nie odciąć ludzi od zasilania ogrzewania. Nastąpiła też silna mobilizacja społeczeństwa, organizacji, studentów. Dzięki tym działaniom – pokreśliła Kamila Knap – obecnie na terenie Krakowa pieców opalanych węglem zostało jedynie kilkadziesiąt. Kolejne kary nakładane na właścicieli domów na pewno jednak w najbliższy czasie przyczynią się do poprawy tej sytuacji.

Ludomir Duda dodał, że w przypadku miast, gmin, samorządów niezwykle ważne są restrykcje samych władz. Tu pojawia się jednak bardzo poważny problem. Który burmistrz zdecyduje się na nakładanie wysokich kar na właściciel domów palących śmieciami, jak przez te osoby wybierany jest na kolejną kadencję.

Odnosząc się do sytuacji polskich miast, Dariusz Stasik prezes zarządu W.P.I.P., do rozmowy, wprowadził bardzo ciekawy wątek trafficu na polskich drogach, mówiąc że w tym obszarze także jest naprawdę wiele do zrobienia. Obecnie na cały świecie bardzo rygorystycznie podchodzi się kwestii posiadania samochodów, nie mówiąc już o tym, że w Japonii nie można kupić auta, jeśli nie posiada się swojego miejsca parkingowego. W wielu krajach na tyle dobrze działa komunikacja miejsca, że do centrum nie opłaca się nawet wjeżdżać samochodem. Są też całe strefy w centach dużych miast, gdzie mogą poruszać się tylko auta elektryczne. U nas nie ma natomiast żadnych regulacji przy tworzeniu strategii miasta i promowaniu tego typu dobrych zachować wśród ludzi. A to na pewno by się opłacało” – zaznaczył Dariusz Stasik.

Polityka walki ze smogiem powinna być wielofalowa. Potrzebne są konkretne zmian, konkretne działania. Jeśli nic nie zrobimy to nic się nie zmieni – przyznali zgodnie uczestnicy debaty. W tym kontekście niezwykle ważna staje się współpraca władz na różnych szczeblach, bo zanieczyszczone powietrze to nie problem jednej gminy czy samorządu, ale całego kraju.

Problemem w walce ze smogiem jest też polityka. Do tej pory nie było bowiem w Polsce takiej władzy, która starała się zwiększyć efektywność energetyczną. Sposoby wdrażania wszystkich dyrektyw efektywnościowych wyglądają tak samo. Wdrażamy je, żeby nie przyniosły efektów, żeby zużycie energii nie spadło, bo klasa polityczna żywi się monopolem energetycznym. W związku z tym dopóki nikomu nie będzie zależało na ty, aby zmniejszyć zużycie energii w domach, w szkołach czy innych instytucjach, nie może być żadnych efektów – powiedział Ludomir Duda.

Dariusz Stasiak podkreślił, że dla ludzi rządzących naszych państwem wprowadzenie tych zmian na pewno nie jest sprawą prostą. Są to bowiem zmiany wymagające odważnych decyzji. Polskim samorządom brakuje w tym temacie też formuły kultury akceptacji błędu, czyli takiej pracy, która zakłada wprowadzenie innowacji, ale z szacunkiem do siebie, do swojej pracy. Innowacja ma to do siebie, że niesie ryzyko niewdrożenia za pierwszym razem, ryzyko błędów. Jak będziemy rozliczać za każdym razem osoby podejmujące się wprowadzenie czegoś nowego, to te osoby będą się bały każdej zmiany zmian.

– zaznaczył Jacek Siwiński. Nie istnieje jedna, prosta recepta na walkę ze smogiem. Musimy skutecznie łączyć elementy zachętowe, finansowe z elementami zmuszającymi wynikającymi z legislacji, ale również działania związane z uświadamianiem ludzi 

Uczestnicy debaty przyznali także, że same rośliny, drzewa czy mech, nie rozwiążą problemu smogu w miastach. To nie dotyczmy istoty rzeczy. Mchy, drzewa czy inne rozwiązania technologiczne są tylko po to, aby pokazać, że coś się dzieje, że coś robimy. To nie ma nic wspólnego z rzeczywistym działaniem. Rzeczywistym działaniem jest wykluczenie możliwości spalania paliw stałych w piecach w mieście. Innej rady nie ma – mówił Ludomir Duda.

Rośliny nie rozwiążą problemu smogu, ale zgodzę się z tym, że różne ciekawe zastosowania roślin są jednym ze sposobów produkcji tlenu miastach, bardziej niż walki ze smogiem. Jest kilka ciekawych firm na świecie produkujących różne panele z zastosowaniem roślin, niekoniecznie drzew i krzewów, ale bardzo często są stosowane mchy i porosty. Jedna z niemieckich firm produkuje betonowe panele wypełnione w środku mchem podtrzymywanym za pomocą technologii, tak, aby mogły przeżyć w trudnych, miejskich warunkach – wyjaśniła Kamila Knap.

W dyskusji pojawił się też wątek powierza, którym codziennie w szkołach oddychają dzieci. Tu sytuacja nie wygląda dobrze. W budynkach użyteczności publicznej, gdzie jest potrzebna duża ilość wymiany powietrza, stężenie zanieczyszczeń może być jeszcze większe niż na zewnątrz. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska wspólnie z Akademią Górniczo-Hutniczą wdrożył w życie dużą akcję „Alarm anty smogowy”. W efekcie zostanie zmierzone powietrze na zewnątrz oraz wewnątrz klas w szkołach pod kątem zawartości w nim dwutlenku węgla i pyłów. Wiem już teraz, że wyniki będą przerażające, bo nie pierwszy raz robimy tego typu pomiary – tłumaczy Ludomir Duda.

Są jednak rozwiązania, które skutecznie mogą nam pomóc zachować świeże powietrze w pomieszczeniach, w których przebywamy wiele godzin. W szkołach powinno się stosować wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną z odzyskiem ciepła w połączeniu z filtrami HEPA oraz filtrami grafitowymi. Dzięki temu powietrze będzie czyste, pozbawione dwutlenku węgla. To także inwestycje oszczędzające energię. Czas zwrotu nakładu w taką inwestycję w budynkach użyteczności publicznej wynosi 8 lat, się opłaca – podkreślił Ludomir Duda.

W dyskusji, którą 15 listopada w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach, poprowadził dziennikarz Paweł Orleański udział wzięli:

Ludomir Duda, doradca prezesa zarządu, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej,

Kamila Knap, współzałożycielka i project managera Smogathonu – organizacji nonprofit wspomagającej walkę z zanieczyszczeniem powietrza,

Jacek Siwiński, prezes VELUX Polska,

Dariusz Stasik prezes zarządu W.P.I.P.

4 Design Days 2020: ikony designu, najwięksi architekci, projektanci, producenci, deweloperzy o inspiracjach i trendach w architekturze i designie. Już 6-9 lutego 2020 r. w Spodku i Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach. Zarejestruj się!

Komentarze

Zaloguj się

Zobacz także