Design na co dzień. Praktyczna strona pięknych przedmiotów

Autor: Ewa Kozioł
01 kwi 2015 11:20

W dobie masowej produkcji różnych przedmiotów, które producenci coraz częściej określają jako designerskie, nie trudno o stwierdzenie, że gdzieś po drodze zagubiła się prawdziwa istota tegoż słowa. Postanowiliśmy rozwikłać tą zagadkę.

Trudno znaleźć w polskim słowniku słuszny odpowiednik słowa „design”, bowiem jest to pojęcie bardzo obszerne i dotyczy wielu dziedzin. Można by zastąpić je sformułowaniem „sztuka użytkowa”, jednak i ono, jak jego zagraniczny poprzednik, oznacza równie wiele. Coraz częściej da się także słyszeć spolszczony „dizajn”. Nie daje to jednak odpowiedzi na pytanie czym jest i jakie produkty możemy nim nazywać.

W napływie ogromnych ilości rzeczy, którymi wyposażamy domy i których używamy codziennie, czasami ciężko odgadnąć, które przedmioty mają faktycznie cokolwiek wspólnego z designem. Coraz więcej producentów oraz dystrybutorów posługuje się słowem design, aby podnieść atrakcyjność oferowanych produktów, bowiem wielu polskim klientom design wciąż kojarzy się z czymś modnym i pożądanym. Mało kto wie, że za tym słowem kryje się znacznie więcej.dobry p

Dziesięć zasad dobrego projektowania

Chcąc zrozumieć istotę tego pojęcia warto sięgnąć do mądrości Dietra Ramsa, który uważany jest za swoiste guru designu. Wszystko za sprawą opracowanych przez niego zasad, jakimi kierować się powinien każdy twórca sztuki użytkowej. Spisane przez Dietra Ramsa – niemieckiego projektanta – dziesięć zasad dobrego projektowania przez lata stało się swego rodzaju dekalogiem, którym do dzisiaj posługują się najsławniejsi projektanci świata.

1. Innowacja – Dieter Rams przekonuje, że innowacyjność to pojęcie, które nigdy nie przestanie być aktualne. Wszystko za sprawą technologicznego postępu, który otwiera przed projektantami coraz to nowsze drzwi. Jego zdaniem design powinien iść w parze z technologią.

2. Użyteczność – ludzie kupują przedmioty po to, aby ich używać. I choć nie ma w tym nic odkrywczego, to jednak według Dietra Ramsa design nie tylko powinien być użyteczny, ale także powinien spełniać wymogi współczesnego człowieka. Zarówno te związane z funkcją przedmiotów, jak i doznaniami wynikającymi z potrzeby obcowania z sztuką użytkową.

3. Estetyka – przedmioty, którymi się otaczamy powinny być ładne i przyjemne dla oka, ponieważ wszystko to, z czym mamy do czynienia ma ogromne znaczenie na samopoczucie i kształtuje naszą rzeczywistość.

4. Zrozumienie – jeśli choć raz przydarzyło się Państwu oglądać jakiś przedmiot i nie wiedzieć do czego on służy, to znak, że był on fatalnie zaprojektowany. Przedmioty powinny mieć jasny przekaz.

5. Nie narzucanie się – projektowanie przedmiotów nie należy do dziedziny sztuki, ani nie stanowi też dekoracji. Dla osób pragnących obcować ze sztuką zostały do tego celu stworzone galerie i muzea, rzeczy zaś mają spełniać określone funkcje. Każdy przedmiot powinien być tak zaprojektowany, aby jego użytkownik za jego pomocą mógł wyrażać siebie. Przedmiot nie może go przytłaczać, ani tym bardziej przesłaniać.

6. Szczerość – projektant nigdy nie powinien nadawać przedmiotom więcej wartości niż posiada on w rzeczywistości. Można opisać to jednym zdaniem: produkt (a tym samym jego twórca) nie powinien oszukiwać użytkownika.

7. Wytrzymałość – oczywiście na upływający czas. Design dobrze zaprojektowany się nie starzeje i potrafi przez lata wpisywać się w aktualne trendy. Jest nieprzerwanie modny i pożądany.

8. Dbałość o szczegóły – dobrze zaprojektowany przedmiot nie stanowi dzieła przypadku. Nic, co się na niego składa nie jest bez powodu. Każdy szczegół przedmiotu i jego funkcja powinna być dokładnie przemyślana i dopracowana w najmniejszym szczególe.

9. Dbałość o środowisko – ekologiczny design to nie wyssane z palca stwierdzenie. To oszczędne wykorzystywanie materiałów, które stanowi wkład w dbałość o nasze środowisko. Ponadto wykorzystywanie naturalnych surowców wpływa na jakość i trwałość zaprojektowanych produktów.

10. Ograniczenia – przesada w projektowaniu nie jest potrzebna. Należy się kierować zasadą, że mniej, znaczy więcej.

Przedmioty funkcjonale i estetyczne, czyli projekty z misją

Czytając zasady dobrego projektowania można śmiało stwierdzić, że design jest czymś więcej niż zwyczajną estetyką przedmiotów. Designerski przedmiot powinien być zaprojektowany tak, aby był przyjazny. Nie ważne czy będzie go używał dopiero poznający świat kilkulatek, nastolatek, czy też osoba w podeszłym wieku. Designerski przedmiot ma ułatwiać życie i czynić je lepszym. Dobre projekty przyczyniają się do tego, że świat jest lepiej urządzony i bardziej otwarty, ale też do tego, że zaczyna brakować w nim jakichkolwiek barier.

Design to projekt, a dobry projekt to przede wszystkim punkt zbiegu pomiędzy funkcją, a estetyką. Dobra wypadkowa tych dwóch cech składa się na produkt, który ułatwia użytkownikowi korzystanie z niego, a jego estetyka jest na tyle nienachlana, aby forma produktu sama w sobie była piękna, bez zbędnych ozdobników i ornamentów – twierdzi projektantka, Wiktoria Lenart.

Pewne jest, że z designem stykamy się na co dzień i większość z nas nawet tego nie zauważa. Ubrania, które nosimy, krzesła, na których siedzimy, samochody, którymi jeździmy, a nawet długopisy, którymi piszemy – to wszystko zostało przez kogoś wymyślone, a tym samym zaprojektowane.

Design to konfigurowanie rzeczywistości w racjonalny sposób. Wykorzystuje się w tym celu specyficzny rodzaj myślenia. Rozkłada się sytuacje bądź temat na drobne elementy, które później analizuje się, zadaje pytania i odpowiada na nie. Wszystko to, by znaleźć najlepszą z możliwych konfiguracji. Taki sposób myślenia możemy odnaleźć w życiu codziennym, np. ekonomiczne przejechanie rowerem z punktu A do punktu B również można określić mianem designu. Rozkładając tą czynność na czynniki pierwsze, najpierw określamy najkrótszą i najszybszą trasę, a później weryfikujemy to z rzeczywistością i podejmujemy decyzje o ewentualnych zmianach w trakcie drogi, z powodu napotkanych, różnych przeszkód. Zmieniamy początkowo założoną trasę, bo tego wymaga sytuacja, ale staramy się zrobić tak by nie była ona dłuższa czy trudniejsza – opisuje Nikodem Szpunar, projektant.

Design – można więc powiedzieć – nie wziął się znikąd. Jest on z nami od zawsze, jednak dopiero teraz zaczął być nazywany własnym słowem. Wybierając z sklepach produkty rzadko zastanawiamy się nad tym, ilu ludzi musiało pracować nad projektem np. zwykłego (mogłoby się wydawać) ołówka, by był on funkcjonalny, dobrze leżał w dłoni, miał ciekawą stylistykę i do tego był trwały. Design rozpatrywany pod kątem produktu użytkowego musi się więc charakteryzować nie tylko ładnym wyglądem, ale także ergonomią i ciekawymi funkcjami.

Design wciąż określa się jako dość młodą dziedzinę, która zahacza o wiele elementów ludzkiego życia. Odnosi się bowiem nie tylko do wzornictwa przemysłowego, ale także grafiki czy sztuki. Dzięki swojej obszerności możemy doświadczać go codziennie, jednak często jesteśmy koneserami designu będąc tego absolutnie nieświadomym.

Tekst: Marta Ustymowicz.

Partner Główny

Partnerzy

Partnerzy Wspierający

Patronat Medialny