Klauzula informacyjna

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd Publikator Sp. z o.o.

Dom z drewna: ciepły, tani i ekologiczny

Autor: Katarzyna Masłowska
12 paź 2018 10:37

Z bala, szkieletowy (prefabrykowanym lub budowanym w stylu amerykańskim) lub w technologii ryglowej. Myślicie o domu drewnianym? To na początek czeka was wybranie technologii, w które budynek zostanie wzniesiony.

Każdy, kto choć raz miał okazję spędzić noc w tradycyjnej chacie góralskiej zdaje sobie sprawę z tego, jak dobroczynne właściwości na nasze samopoczucie ma drewno. Ono, jak żaden inny materiał, zapewnia wewnątrz budynku optymalny, sprzyjający zdrowiu mikroklimat, pozwalając mieszkańcom oddychać świeżym i czystym powietrzem.

Niepowtarzalny mikroklimat

Jednym z głównych argumentów zwolenników domów drewnianych jest właśnie korzystny mikroklimat w ich wnętrzach, nieporównywalny z żadnym domem murowanym (przy czym najgorzej w takowym porównaniu wypadają budynki betonowe). Dzieje się tak dzięki strukturze drewna, które w procesie „oddychania” zapewnia zdrowy obieg powietrza, regulując poziom wilgoci. Należy wspomnieć, że drewno jako surowiec budowlany jest łatwo dostępne i ekologiczne. W przypadku budowy domu innymi metodami, użyte materiały często są szkodliwe – zarówno na etapie ich produkcji, wznoszenia domu, jak i późniejszej możliwości utylizacji odpadów – nie tylko dla mieszkańców, ale i środowiska. Kolejną niewątpliwą zaletą domów drewnianych jest możliwość ich budowy nawet zimą, z uwagi na ograniczenie do minimum prac mokrych. Wiele osób martwi łatwopalność drewna. Warto jednak zauważyć, że drewno mimo iż „łapie” ogień, rozprowadza go równomiernie i nie ulega odkształceniom, dzięki czemu konstrukcje drewniane w sytuacji ewentualnego pożaru są na tyle stabilne, że zapewniają domownikom łatwe i bezpieczne opuszczenie budynku. Trzeba podkreślić, że dom drewniany domowi drewnianemu nierówny. Istnieje kilka technologii wznoszenia budynku z drewna, każda z nich ma swoje wady i zalety, jak również wpływa na ostateczny wygląd budynku. Przyjrzyjmy się zatem każdej z osobna.

Solidny dom z bala drewnianego

Obecnie po domy z bali sięgają coraz śmielej inwestorzy prywatni, którym marzy się niepowtarzalna drewniana „chatka”. Domy z bali drewnianych prezentują się bardzo wdzięczne, a sama technologia jest prawdopodobnie najstarszą wykorzystywaną do budowy domów drewnianych. Istnieje kilka rodzajów bali. Wśród nich wymienić można: bale pełne ręcznie ciosane, bale klejone (które mogą okazać się dobrym rozwiązaniem wówczas, gdy nie dysponujemy dużymi gabarytami surowca, ale mogą też rozwarstwiać się w przyszłości), bale zaokrąglone dwustronnie, bale kwadratowe oraz tzw. płazy, czyli ociosane z dwóch stron bale.

Przyjmuje się że, aby ściany domu drewnianego z bala spełniały wymogi prawne dotyczące termoizolacyjności, średnica bala musi wynosić przynajmniej 50 cm. Tymczasem większość bali używanych do budowy nie przekracza średnicy 30-kilku cm. Oznacza to konieczność zastosowania ocieplenia na zewnątrz lub wewnątrz budynku, co w pierwszym wypadku psuje efekt wizualny, jaki zapewne każdy inwestor chciał osiągnąć decydując się na tę technologię budowy domu, w drugim przypadku natomiast zamiast drewnianej „zdrowej” ściany, będziemy mieć pokłady chemii. Można wybrać trzecią opcję, którą są bale prefabrykowane – ocieplane od wewnątrz – rozwiązanie pozwalające zachować estetyczny wygląd bala przy jednoczesnym spełnieniu wysokich wymagań izolacyjnych. Warto jednak zauważyć, że drewno jest samo w sobie znacznie lepszym izolatorem niż np. beton, czy ściana murowana. Ściana wykonana z bala o grubości 20 cm daje nam taką samą izolację przed zimnem jak metrowy mur ceglany pozbawiony warstw izolacyjnych. Ponadto, drewno bardzo dobrze akumuluje ciepło i zatrzymuje je wewnątrz domu. Dlatego też wiele osób przekonuje o komforcie cieplnym panującym nawet w nieocieplonym budynku z bala i postuluje uwzględnienie właściwości termoizolacyjnych tego materiału przy obliczaniu bilansu cieplnego domu.

Z bala, ale jak?

Domy z bali buduje się w dwóch technologiach: wieńcowej (charakterystyczna dla regionu podhalańskiego) i sumikowo-łątkowej. W technologii wieńcowej pokaźnej długości bale układane są jeden na drugim i łączone w narożnikach budynku w zamek ciesielski. Najpopularniejszym rodzajem takiego zamka jest jaskółczy (zwany również rybim) ogon. Choć warto wspomnieć także o zamkach ciesielskich francuskim czy zrębowym. Węgły stanowią bardzo estetyczny i nietuzinkowy element architektoniczny, charakterystyczny dla domów z bali i często są jedną z cech kuszących inwestorów. Z uwagi na specyfikę budowli, materiał do niej użyty musi być bardzo dobrej jakości, a belki jak najmniej odkształcone. Mniejsze wymagania co do jakości i kształtu surowca napotkamy decydując się na konstrukcję sumikowo-łątkową. W tej technologii stosuje się bale poziome (sumiki) i pionowe (łątki). Te drugie stawiane są w odległościach ok. 2 m i mocowane na belce podwalinowej, a w przestrzeniach pomiędzy nimi, mocowane na specjalnych wyżłobieniach umieszczane są bale poziome. Tak wykonana konstrukcja jest spinana na wysokości stropu specjalną belką czepową.

W obu wypadkach należy pamiętać o uszczelnieniu przestrzeni między belkami. Materiałem stosowanym do tego celu były niegdyś mach lub wióry drzewne (wełnionka), obecnie częściej stosuje się filc lub uszczelki z taśmy poliuretanowej. Domy z bala zachwycają swoim tradycyjnym wyglądem i solidnością konstrukcji, ale niestety nie pasują do każdego krajobrazu. O ile dom szkieletowy nie zaburzy wizualnego porządku nawet nowoczesnej zurbanizowanej okolicy, to dom z bala wymaga już raczej odpowiedniego kontekstu. Pięknie prezentować się będzie na łonie natury, nieopodal lasu, w górskim krajobrazie, ale w otoczeniu betonu i metalu będzie wyglądać groteskowo.

Lekki szkielet z drewna

Innym wariantem domu drewnianego jest dom zbudowany w technologii szkieletowej. Jako, iż ten rodzaj konstrukcji nie ma korzeni na terenie Polski, a i wizualnie prezentuje się nad wyraz mało solidnie (nie to co masywne bale!), ten sposób budowania w dalszym ciągu spotyka się ze sceptycyzmem inwestorów. Wynika to z przeświadczenia, że dom wybudowany w oparciu o szkielet z desek drewnianych nie jest ani solidny ani trwały. Tymczasem ta sama technologia jest najczęściej stosowaną w Stanach Zjednoczonych, jak również w mroźnej Kanadzie (stąd też nazwa „kanadyjczyk” używana w stosunku do domów szkieletowych). Przyjrzyjmy się zatem, na czym w istocie polega.

Domy szkieletowe budowane są na przygotowanych wcześniej ławach fundamentowych lub płycie fundamentowej – ten etap jest właściwie jedynym w całej budowie, kiedy wykonuje się prace mokre. Konstrukcję nośną budynku stanowi drewniany szkielet – połączone za pomocą specjalnych łączników, gwoździ i kleju belki i słupy. Niezwykle istotną kwestią jest zastosowanie drewna konstrukcyjnego najwyższej jakości. Powinno być odpowiednio wysuszone – nie może mieć wilgotności wyższej niż 19%. Ponadto, drewno w trakcie trwania prac budowlanych wyschnie o dodatkowe kilka procent, co zapewni mu optymalną wytrzymałość. Takie drewno, oprócz suszenia komorowego wymaga również odpowiedniego strugania i frezowania. Należy również zachować ostrożność przy wyborze ekipy budowlanej – jest to swoista podstawa przy budowie domu szkieletowego. Konstrukcja ta bowiem, mimo swojej prostoty, wymaga bardzo dobrej znajomości jej zasad co, z uwagi na wspomnianą wcześniej rezerwę, z jaką spotyka się ten sposób budowania, nie jest łatwe w naszym kraju. Wykończony szkielet obudowuje się warstwami wykończeniowymi, pomiędzy którymi układana jest izolacja cieplna.

Dom szkieletowy daje dowolność wykończenia elewacji, którą można wykonać zarówno z desek – chcąc zachować charakter drewnianego budynku – lub otynkować, np. tynkiem silikonowym. Do niewątpliwych zalet domów szkieletowych należy zaliczyć ich lekkość. Niewielki ciężar materiałów budowlanych to nie tylko oczywiste niższe koszty transportu, ale także znacznie tańszy fundament. Inną zaletą budynków szkieletowych są niewielkiej grubości ściany, które pozwalają na uzyskanie większej przestrzeni użytkowej w porównaniu do budynku murowanego, przy takiej samej powierzchni domu.

Dom prosto z fabryki

Pasjonaci budownictwa drewnianego, opartego o wielopokoleniowe tradycje, mogą mieć wątpliwości, co do tego, czy domy prefabrykowane mają cokolwiek wspólnego ze sztuką ciesielską. Ich konstrukcja, zazwyczaj wzbogacona obficie w niedrewniane elementy, skłania co poniektórych ostrożniejszych inwestorów do stawiania pytań „czy taki dom aby na pewno możemy uznać za drewniany?”. Wbrew obawom wielu inwestorów dom z prefabrykatów to pełnowartościowy budynek, który łączy w sobie lekkość konstrukcji z wysoką izolacyjnością cieplną oraz, co dla wielu osób ma krytyczne znaczenie, bardzo szybkim czasem budowy. Jest to możliwe dzięki przygotowaniu niemalże całego budynku już w fabryce – wliczając w to ściany z wykonaną izolacją, wmontowanymi oknami i parapetami.

Prace na placu budowy są ograniczone do całkowitego minimum: wylania płyty fundamentowej oraz późniejszego „zmontowania” przywiezionych elementów. Dzięki tego rodzaju technologii możliwe jest uniknięcie wielu błędów wykonawczych powstających na etapie budowy domu, a dzięki fabrycznym połączeniu elementów unika się powstawania mostków cieplnych. Domy prefabrykowane są niekiedy określane mianem szkieletowych i to może rodzić pewne wątpliwości i nieporozumienia, bowiem dom szkieletowy wcale nie musi być domem prefabrykowanym. Generalnie możemy podzielić domy wybudowane w technologii szkieletowej na budynki budowane według szkoły kanadyjskiej i amerykańskiej oraz na budynki w stylu skandynawskim. Te pierwsze to budowle w „tradycyjnym” znaczeniu tego słowa, oparte o drewniany szkielet, podczas gdy te drugie to drewniane domy prefabrykowane. Niemniej jednak, i to rozgraniczenie może okazać się mylące bowiem wielokrotnie również domy prefabrykowane nazywane są potocznie „kanadyjczykami”. Z tego względu, najlepiej zawsze upewnić się jaki dom szkieletowy ma na myśli nasz rozmówca.

Urokliwy mur pruski

W oparciu o szkielet drewniany budowane są także domy ryglowe, konstrukcja ta jest jednak zgoła inna niż typowe domy szkieletowe. Przede wszystkim w technologii ryglowej szkielet jest znacznie cięższy, „solidniejszy”, używane do niego belki mają wymiary 140 x 140 mm – co z pewnością uspokoi wszystkich nieprzekonanych do budowy w konstrukcji szkieletowej. Co więcej, technologia ryglowa w przeciwieństwie do „zwykłego” szkieletu, ma swoje korzenie w wielu rejonach Polski – któż z nas bowiem nie zna typowych domów „w kratkę”. Ten typ budownictwa korzysta w pełni z rozwiązań ciesielskich, w konstrukcji spotkamy podwaliny, słupy, oczepy, zastrzały i rygle, nakładki skośne czy zamki ciesielskie. Szkielet nośny zbudowany jest z pionowych słupów i poziomych belek. Celem wzmocnienia nośności konstrukcji stosowane są okratowania, które tworzą charakterystyczną dla domu ryglowego elewację. W konstrukcji szachulcowej bowiem elementy konstrukcyjne pełnią jednocześnie funkcję elewacyjną i dekoracyjną. Wolne przestrzenie pomiędzy elementami konstrukcyjnymi wypełniane są innymi materiałami: mieszanką glinianą ze słomy, odpadów drzewnych i gliny lub, w technologii muru pruskiego, cegłą.

Na koniec warto dodać, że budowa domu drewnianego, niezależnie od przyjętej technologii zawsze będzie tańsza niż budowa domu murowanego. Jedynym warunkiem jest właściwe wykonanie projektu. Wszelkie odstępstwa od tej reguły wynikają zazwyczaj z niewłaściwego podejścia do tematu, za które winę ponoszą projektant lub wykonawca. 

Komentarze

Zaloguj się

Zobacz także