Klauzula informacyjna

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd Publikator Sp. z o.o.

Elewacja dom: jaki materiał wybrać? Praktyczny poradnik

Autor: Mariusz Golak
26 lip 2018 14:42

Tynki elewacyjne, klinkier, okładziny kamienne, szkło, elementy drewniane… Możliwości wykończenie elewacji jest wiele. Tak samo wiele jest architektonicznych pomysłów na kreację wyglądu naszego domu.

Tynki elewacyjne, klinkier, okładziny kamienne, szkło, elementy drewniane… Możliwości jest wiele. Tak samo wiele jest architektonicznych pomysłów na kreację wyglądu naszego domu. Nowoczesny dom zostanie przecież zupełnie inaczej zaaranżowany niż stylizowany, a niewielka bryła potrzebuje odmiennego wykończenia niż obszerna rezydencja. Wszystko zależy od naszych potrzeb i pomysłów projektanta.

Tynk elewacyjny

Tynk należy do najpopularniejszych materiałów, którymi wykańczamy elewacje domów. Wielu inwestorów przekonuje dobra relacja ceny do parametrów technicznych. Inni doceniają wielość rodzajów, dzięki czemu można go bez problemu dopasować do różnorodnych zastosowań. Kolejni wskazują na prostotę wykonania i łatwość utrzymania w czystości. Ale wydaje się, że popularność tynków elewacyjnych jest przede wszystkim zasługą wprowadzenia systemów ociepleniowych, w których tworzą one wierzchnią warstwę. Energooszczędność stała się jednym z podstawowych wyznaczników nowoczesnych domów, a nic tak skutecznie nie sprzyja ochronie przed stratami ciepła, jak właśnie metoda lekka-mokra. Dlatego w ostatnich latach tynki cienkowarstwowe wyparły dawniej powszechnie stosowane tynki cementowo-wapienne, wykonywane bezpośrednio na murze.

Wśród najpopularniejszych tynków elewacyjnych znajdują się: tynki mineralne, akrylowe, silikatowe oraz silikonowe. Każdy z nich ma inne właściwości. Na uszkodzenia mechaniczne najbardziej odporny jest tynk akrylowy, z wilgocią najlepiej radzi sobie tynk silikonowy, zaś ze słońcem – silikonowy i mineralny. Niska temperatura nie jest straszna tynkom mineralnym, zaś zabrudzenia tynkom silikonowym. Jak widać, wybór optymalnej wyprawy tynkarskiej nie jest rzeczą łatwą. Trzeba wziąć pod uwagę nie tylko nasze możliwości finansowe (poszczególne rodzaje tynków różnią się cenami), ale też panujące w danym miejscu warunki klimatyczne, lokalizację (np. bliskość akwenów wodnych lub lasów), a nawet stopień zanieczyszczenia powietrza.

Dodatkowo, w sytuacjach, gdy tynk stanowi wierzchnią warstwę ocieplenia, należy pamiętać o sprawdzeniu stopnia paroprzepuszczalności (współczynnika oporu dyfuzyjnego). Tynk, właściwie dobrany do warstwy izolacyjnej, sprawi, że wewnątrz przegrody nie będzie gromadziła się wilgoć. Dlatego warto wiedzieć, że tynk akrylowy najlepiej będzie „pracował” na styropianie, a mineralny i silikatowy na wełnie mineralnej.

Niewątpliwym atutem tynków elewacyjnych jest duża dowolność w kreacji wyglądu elewacji. Dzieje się tak za sprawą bogactwa kolorów i faktur. Podstawowe struktury to tzw. „kornik” i „baranek”. Ale to nie wszystko. Za sprawą odpowiednio dobranych narzędzi możemy na elewacji tworzyć przy pomocy tynku bardzo wyszukane wzory.

Także wielość dostępnych kolorów stwarza szerokie pole do popisu. Producenci oferują bogatą paletę barw, więc bez trudu dopasujemy tynk np. do stylu dachu czy detali architektonicznych. Dotyczy to tynków barwionych w masie, bowiem istnieje też możliwość wykończenia elewacji tynkiem białym lub szarym, a następnie pomalowanie go farbami elewacyjnymi. Druga z metod jest tańsza, ale też wydłuża prace wykończeniowe.

Jednak szukając optymalnego koloru tynku, warto pamiętać o prostej zasadzie – im elewacja jest jaśniejsza, tym trwalsza. Elewacje utrzymane w ciemnych tonacjach szybciej się nagrzewają, a to skutkuje powstawaniem rys i pęknięć.

Elewacje klinkierowe

Klinkier jest tworzywem ceramicznym powstałym w wyniku wypalania gliny. Na rynku dostępny jest w postaci płytek lub cegieł – pełnych bądź posiadających otwory. Różnorodność faktur sprzyja tworzeniu indywidualnych projektów elewacji – nowoczesnych, a przy tym prostych, minimalistycznych form lub też wprost przeciwnie – stylizowanych, które sprawiają wrażenie, jakby zostały nadgryzione zębem czasu.

Wartość estetyczna klinkieru tkwi nie tylko w zróżnicowanej strukturze lica cegieł lub płytek, lecz również, a może przede wszystkim w jego bogatej kolorystyce, która jest rozpięta od cieszących się największą popularnością czerwieni, poprzez różne odcienie brązów i żółtego, a na kolorach białym, szarym czy nawet czarnym kończąc.

Kolorystyka jest w głównej mierze efektem naturalnych procesów, czyli wypalania, oraz użytych komponentów (rodzaju gliny i miejsca jej pochodzenia). Ale nie tylko. Można ją kształtować, stosując też odpowiednie technologie. Modyfikując technologię wypału, możemy zwiększyć liczbę dostępnych odcieni w obrębie jednego koloru nawet do kilkudziesięciu. Z kolei angobowanie (pokrycie gotowej cegły cienką warstwą złożoną ze szlachetnej glinki z dodatkiem różnych minerałów i tlenków metali, a następnie jej ponowne wypalenie) i glazurowanie (ponowne wypalenie podwójnej warstwy glazury) zapewnia tak lubiany przez inwestorów efekt cieniowania oraz charakterystyczny połysk.

Walory estetyczne są bardzo istotne dla inwestora decydującego się na wybór klinkieru. Wszak dla wielu z nas dom jest wizytówką, więc dobrze, żeby była ona jak najefektowniejsza. Ale z punktu widzenia użytkowego istotne są także parametry techniczne. I tu klinkier wytrzymuje konkurencję z innymi materiałami elewacyjnymi, a nawet w wielu aspektach je przewyższa.Przede wszystkim charakteryzuje się bardzo wysoką odpornością mechaniczną. Pod tym względem ustępują mu zarówno tynki, jak i okładziny drewniane czy szkło. Wpływa to na długoletnią trwałość wykończonych nim powierzchni. Wytrzymałość na uszkodzenia idzie w parze z ognioodpornością – kolejnym ważnym aspektem z punktu widzenia mieszkańca domu jednorodzinnego.Nie są mu straszne również zmienne warunki atmosferyczne – deszcz, śnieg, skrajne temperatury nie powinny wyrządzić większej szkody. Po odpowiedniej hydrofobizacji zyska też odporność na korozję biologiczną.

Przy tym elewacja wykonana z klinkieru jest łatwa do konserwacji. Jej powierzchnia nie blaknie, nawet w sytuacji, gdy zostanie wystawiona na działanie ostrego słońca. Zwarta, jednolita ściana nie sprzyja wnikaniu zabrudzeń, więc wystarczy ją tylko przemyć, żeby wyglądała jak nowa. Co więcej, nie wymaga ani malowania, ani innych form renowacji – jest trwała i estetyczna przez lata.

Elementy drewniane

Drewno to świetny sposób na wykończenie elewacji domów utrzymanych nie tylko w rustykalnej, ale i nowoczesnej stylistyce. Oczywiście, w drugim z wymienionych przypadków zwykle występuje ono w roli akcentu dekoracyjnego, a nie wykończenia całej powierzchni ścian. Tym niemniej to rozwiązanie przede wszystkim dla tych, którzy w aranżacji domu przyznają prymat naturalnym materiałom. Niestety, w przypadku zastosowań zewnętrznych naturalność drewna jest też jego największą zmorą. Wilgoć i korozja biologiczna stanowią dla niego największe zagrożenie. Promienie słoneczne przyczyniają się do ciemnienia drewna, za kurczenie się i paczenie, a w końcowym efekcie – pękanie należy obwinić wilgoć, zaś osłabienie właściwości mechanicznych to sprawka owadów. Stąd konieczność zabezpieczenia drewnianej powierzchni specjalnymi preparatami – farbami, lakierami, lakierobejcami oraz impregnatami ochronnymi. Stosowanie ich jest zasadne tylko w przypadku krajowych gatunków drewna, takich jak sosna, świerk czy dąb. Gdy na elewacji wykorzystamy modrzew syberyjski bądź czerwony cedr, możemy być spokojni o trwałość takiego wykończenia. W odpowiednią odporność „wyposażyła” je sama natura. Z biegiem czasu zaczną się one pokrywać patyną, ale nada ona im szlachetnego charakteru, a nie będzie oznaką postępującej destrukcji.

Pamiętajmy jednak, że wykańczając elewację, nie możemy korzystać z przypadkowych desek. Drewno powinno zostać wcześniej odpowiednio przygotowane. Decydujące znaczenie ma tu jego wilgotność, a także sezonowanie w odpowiednich warunkach. Tak przygotowany materiał wraz z profesjonalnym zabezpieczeniem będzie kształtował estetyczny wygląd elewacji przez długie lata.

Szkło i kamień

Szkło i kamień to kolejne materiały, które znajdują zastosowanie podczas wykańczania elewacji domów. Pierwszy z nich stał się synonimem nowoczesności i trudno jest obecnie wyobrazić sobie budynek aspirujący do miana nowoczesnego bez dużych, rozświetlających wnętrze przeszkleń, drugi zaś kieruje nasze myśli w kierunku tradycji, natury i budowlanej solidności. Szkło jest przede wszystkim składnikiem niestandardowych realizacji. Takich, których wyznacznikiem ma być w pierwszej kolejności oryginalność. Co sprawia, że architekci sięgają po ten materiał? Z jednej strony na pewno możliwość zwiększenia dostępu do wnętrza naturalnego światła, z drugiej zaś – wrażenie lekkości i nowoczesności, które zyskuje dzięki niemu cała bryła.

Rzadko kiedy w budownictwie jednorodzinnym architekci decydują się na wykonanie pełnych ścian ze szkła. Zwykle stanowią one tylko wybrany ich fragment. Dzieje się tak dlatego, że prawdziwą sztuką jest znalezienie kompromisu pomiędzy ich funkcjonalnością (a co za tym i wielkością) a wytrzymałością. Pamiętajmy bowiem, że szklana ściana musi być odpowiednio wytrzymała (w tym celu stosuje się tylko szyby specjalnie wzmacniane, charakteryzujące się odpowiednią odpornością zarówno na zdarzenia pogodowe, jak i ingerencję „nieproszonych gości”), a przy tym chronić przed stratami ciepła. Samo szkło ma mniejszy współczynnik U niż ściana murowana, dlatego konieczne jest użycie specjalnych konstrukcji o podwyższonej termoizolacyjności.

Również kamień należy do materiałów, którymi najczęściej pokrywamy wyłącznie wybrane części elewacji, a nie całe ściany. Wykończone w ten sposób cokoły, narożniki czy gzymsy tworzą piękny łącznik między domem a jego naturalnym otoczeniem, gdyż nie da się ukryć, że tego typu wykończenie najlepiej prezentuje się w wiejskim, a nie zurbanizowanym krajobrazie. Wybór możliwych do stosowania kamieni jest tu przeogromny. Piaskowce, łupki, granity, a nawet polne otoczaki… Oferowane w postaci wielkich płyt lub drobnych, obrobionych elementów. O naturalnej powierzchni lub specjalnie przygotowanej – piaskowane, szlifowane itp. Wszystkie one będą stanowiły atrakcyjne dopełnienie elewacji.

Oprócz naturalnego piękna, zaletą kamiennych okładzin jest wysoka trwałość. Warunki klimatyczne nie powinny wpłynąć znacząco na ich wygląd. Warto jednak poddać je impregnacji, która na długi czas zabezpieczy przed zabrudzeniami. Niestety, mają one też poważną wadę – koszt zakupu kamienia, jak i jego montaż nie należą do najtańszych. W tym przypadku piękno ma swoją cenę.

Łączenie różnych materiałów elewacyjnych

Kwestia wykończenia elewacji to nie tylko sprawa estetyki i gustu. Niestety, tak jak na każdym etapie prac budowlanych liczy się precyzja i jakość wykonania. W przypadku prac elewacyjnych jest ona szczególnie istotna, bowiem elewacja to „wizytówka” domu. Jeżeli zostanie „oszpecona” błędami wykonawczymi, na pewno jej widok nie dostarczy nam satysfakcji. Kruszący się i pękający tynk, odpadające płytki klinkierowe czy pojawiające się przebarwienia to tylko niektóre z mogących nas spotkać przykrych niespodzianek. Ryzyko rośnie w przypadku elewacji, na których łączy się kilka różnych materiałów wykończeniowych.

Na elewacji można łączyć w zasadzie wszystkie dostępne materiały wykończeniowe. Tynk z drewnem, szkło z kamieniem… Tego typu zestawienia mają uatrakcyjnić bryłę domu i sprawić, że będzie on się wyróżniał na tle innych.

Dowolność w tej materii jest naprawdę spora, choć nie należy zapominać, że decyzja o rodzaju wykończenia elewacji musi zapaść już na etapie projektu, a każdy krok trzeba konsultować z wykonawcą, ewentualnie z przedstawicielem producenta materiałów budowlanych, których zamierzamy użyć.

Ostateczny kształt elewacji to suma gustów inwestora i charakteru otaczającego krajobrazu architektonicznego. Wachlarz tych pierwszych jest niemal nieograniczony, jednak drugi element może już stanowić w niektórych sytuacjach pewne ograniczenie. Dlatego zwykle na obszarach wiejskich, w otulinie zieleni chętnie wybierać będziemy wykończenie z wykorzystaniem drewna bądź kamienia, choćby w postaci drobnych, ale kształtujących wrażenie wizualne akcentów. Z kolei w krajobrazie typowo miejskim chętniej łączyć będziemy tynk o najróżniejszych barwach i sposobach modelowania powierzchni, a nawet szkło. Także cegła klinkierowa – ze względu na swoją klasyczną, „miejską” urodę – znajdzie w takim miejscu wielu zwolenników.

Komentarze

Zaloguj się

Zobacz także